Noworoczne zmiany w Prawie budowlanym – 2026 r.
Z dniem 7 stycznia 2026 roku do polskiego porządku prawnego weszła Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1847; dalej jako: „Nowelizacja”), stanowiąca nowelizację Ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Dla całej branży telekomunikacyjnej jest to znacząca zmiana, ponieważ oddziałuje bezpośrednio na działalność operatorów. Przede wszystkim proponowane zmiany odnoszą się do przepisów w kontekście rozbudowy i modernizacji infrastruktury telekomunikacyjnej – coś co kiedyś wiązało się z koniecznością przygotowywania szeregu dokumentów, dzisiaj będzie proste i wygodne.
W niniejszym artykule przedstawiamy więc, jakie zmiany wprowadza Nowelizacji, a także jaki wpływ mają one na działalność przedsiębiorców telekomunikacyjnych.
Kontenery telekomunikacyjne do 35 m² w trybie zgłoszenia – koniec obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę
Po pierwsze do katalogu inwestycji budowlanych, których realizacja jest możliwa w trybie zgłoszenia (bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę), został poszerzony o: „wolno stojące kontenery telekomunikacyjne o powierzchni zabudowy do 35 m2 wraz z instalacjami i przyłączami elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi oraz związanymi z nimi sieciami” oraz o „kontenery telekomunikacyjne o wysokości do 3 m i powierzchni zabudowy do 35 m2 wraz z instalacjami i przyłączami elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi oraz związanymi z nimi sieciami.”
Poprzednie rozwiązanie prawne wymagały od operatorów obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ww. obiektów, pomimo że budowa spełniających podobne funkcje szaf telekomunikacyjnych była dotąd zwolniona zarówno z obowiązku pozyskania pozwolenia na budowę, jak i dokonania zgłoszenia. Przedmiotowa zmiana zdaje się być istotna z perspektywy przedsiębiorców telekomunikacyjnych, ponieważ w znaczący sposób ułatwia całość procedury minimalizując biurokrację związaną z niniejszym procesem. Jak podkreśla się w uzasadnieniu projektu Nowelizacji, zmiana w tym zakresie jest odpowiedzią na postulaty płynące z rynku telekomunikacyjnego. Jednocześnie na gruncie znowelizowanego Prawa budowlanego kontener funkcjonuje jako integralna część szerszej infrastruktury, dlatego budowa takiego obiektu z uwagi na obejmowanie swym zakresem również związanych z nim przyłączy i sieci będzie wymagać zgłoszenia.
Instalacje radiokomunikacyjne na istniejących obiektach
Kolejna zmiana obejmuje kwestie instalowania urządzeń technicznych na obiektach istniejących. Zgodnie z nowymi przepisami zgłoszenia wymaga instalowanie „na obiektach budowlanych stanowiących całość techniczno-użytkową albo niestanowiących takiej całości urządzeń technicznych lub ich elementów, w tym instalacji radiokomunikacyjnych, przez które należy rozumieć niestanowiące budowli urządzenia techniczne, takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej, stacje telewizyjne, stacje radiofoniczne, urządzenia łączności radiowej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej, w których skład wchodzą urządzenia radiowe, zasilające i inny osprzęt oraz antenowe konstrukcje wsporcze, o wysokości większej niż 3 m i nie większej niż 12 m.” Z kolei w przypadku instalacji o wysokości nieprzekraczającej 3 metrów ustawodawca całkowicie zrezygnował z konieczności pozyskania zarówno pozwolenia na budowę, jak i dokonania zgłoszenia takich prac. Wskazane doprecyzowanie powinno wyeliminować występujące dotąd w praktyce wątpliwości co do dopuszczalnego trybu instalowania antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych na dachach budynków.
Dodatkowe kable w istniejącej infrastrukturze
W Nowelizacji uściślono także, że nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia instalowanie dodatkowych kabli w istniejących (użytkowanych) sieciach i kanałach technologicznych, bowiem kwestie te budziły wątpliwości w praktyce organów. Reasumując, w kontekście branży telekomunikacyjnej każda z wprowadzonych zmian polega na złagodzeniu obowiązujących wcześniej przepisów bądź na rozwianiu wątpliwości co do ich treści na korzyść przedsiębiorców telekomunikacyjnych, co poczytywać należy jako ułatwienie inwestycyjne. Gwarantuje to przedsiębiorcom telekomunikacyjnym większą swobodę działania, ponieważ minimalizuje konieczność uczestniczenia w długich postępowaniach administracyjnych celem uzyskania odpowiedniego pozwolenia czy też prowadzenia sporów co do wykładni przepisów.
Mechanizm „żółtej kartki”
Ponadto wprowadzono do Prawa budowlanego nowość, które uzasadnienie projektu nowelizacji nazywa „mechanizmem żółtej kartki”. Polega ono na tym, że jeżeli organ nadzoru dostrzeże jakaś nieprawidłowość w przeprowadzeniu budowy nie będzie zobowiązany do jej wstrzymania, zaś może pouczyć inwestora o konieczności zmiany dotychczasowej praktyki i dostosowanie jej do obowiązujących go warunków prowadzenia budowy. Jest to dla inwestora szansa na zmianę podejścia do prowadzonych prac. Konsekwencją jest możliwość dostosowania prac do obowiązujących norm bez ich wstrzymania, co w znaczący sposób wpływa na komfort pracy. Zgodnie z Nowelizacją organ nadzoru po upływie 60 dni sprawdza, czy inwestor zmienił swoje postępowanie i czy roboty budowlane spełniają odpowiednie normy. Nowelizacja w tym zakresie również ma pozytywny wpływ na inwestorów, nie blokując prowadzonych prac na okres usunięcia naruszenia, pozwalając im na sprawne działanie.